İdil’in Kaşıkçı Köyü’ndeki Heskan, Tarihi Sit Alanı İlanıyla Koruma Altına Alındı

Şırnak’ın İdil ilçesine bağlı Kaşıkçı Köyü sınırları içinde bulunan Heskan Yerleşimi, Mardin Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun kararıyla I. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescil edildi. Karar, 24 Temmuz 2026 tarihli kurul toplantısında alındı ve bölgenin tüm yapılaşma ve tarımsal toprak sürülmesi faaliyetlerine kesin yasak getirdi.

Söz konusu karar, Heskan’ın mülkiyetinin Maliye Hazinesi ve özel şahıslara ait olduğunu, 11 Mayıs 2026 tarihinde uzman ekipler tarafından sahada tespit edildiğini belirtti. Kurul, ilgili kurumların (İller Bankası, İdil Belediyesi, DSİ, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, Orman İşletme Müdürlüğü, Karayolları, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü, Tarım ve Orman İl Müdürlüğü ve Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü) raporlarını değerlendirerek Heskan’ın 2863 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında “Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı” niteliği taşıdığına karar verdi.

Kanunun 7. maddesi gereğince Heskan, I. Derece Arkeolojik Sit Alanı ilan edildi ve tapu kütüklerine “Tamamı I. Derece Arkeolojik Sit Alanıdır” ya da “Bir kısmı I. Derece Arkeolojik Sit Alanıdır” şeklinde şerh konulması kararlaştırıldı. Tapulama dışı alanlar için ise ileride yapılacak kadastral çalışmalarda gerekli şerh verileceği belirtildi.

Kurul, Heskan için 9 maddelik katı koruma ve kullanım şartları getirdi: bilimsel çalışmalar dışındaki tüm yapılaşma yasaktır, imar planlarında sit alanı olarak korunur, sadece zorunlu altyapı çalışmaları müze müdürlüğü ve kazı başkanının onayıyla yapılabilir, yeni tarımsal alan açılması yasaktır; sınırlı mevsimsel tarım ve seracılık ancak koruma kurulunun izniyle devam edebilir, toprak sürme, ağaçlandırma, taş, kum, kireç, mermer gibi malzeme çıkarımı ve maden açma faaliyetleri kesinlikle engellenir. Ayrıca, gezi yolu, meydan, açık otopark, WC, bilet gişesi ve bekçi kulübesi gibi tesisler koruma kurulundan izin alınarak inşa edilebilir; mevcut umuma açık mezarlıklarda sadece defin yapılabilir; taşınmazların birleştirilmesi veya bölünmesi ancak koruma kurulunun izniyle gerçekleştirilebilir.