Bağımlılık Uyarısı: Şırnak'ta Uzman Konuşuyor

Bağımlılık, günümüzde toplumları tehdit eden önemli bir halk sağlığı sorunu olarak dikkat çekmekte. Şırnak Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Tıbbi Hizmetler ve Teknikler Bölümünde Dr. Öğr. Üyesi Hüseyin Çapuk, bu konuda önemli açıklamalarda bulundu. Çapuk, bağımlılığın kronik bir hastalık olduğunu vurgulayarak, sosyal, psikolojik sorunlara rağmen kişinin madde использованияna devam etmesini, o davranışı sürdürmesini ve bırakma isteğine karşı bırakamamasını tanımladı.

Bağımlılık türleri alkol, sigara, madde ve davranışsal bağımlılık olarak kategorize edilebilir. Davranışsal bağımlılık türleri ise sanal kumar, internet ve sosyal medya bağımlılığı olarak sayılabilir. Çapuk, bağımlılıkta kişinin sosyal çevresi ve yaşam tarzının çok önemli olduğunu belirtti. Dijitalleşme ile birlikte sanal ortama erişimin artmasının sanal kumar bağımlılığını da artırdığını söyleyen Çapuk, burada yapılması gerekenin kişiyi damgalamadan, suçlamadan, onu bireysel psikolojik terapilere yönlendirmek olduğunu kaydetti.

Sanal kumar bağımlılığı sadece ekonomik, finansal kayıplara yol açmıyor, aynı zamanda aile içi çatışmalara, kavgalara ve eşler arasında boşanmalara yol açabiliyor. Çapuk, buna karşı erken müdahalenin önemli olduğunu, mutlu disipliner çalışma yapılması gerektiğini söyledi. Tüm kurumların işbirliği içinde olması gerektiğini işaret eden Çapuk, üniversitelerin de bu konuda çeşitli eğitim seminerleri düzenleyerek, bunu desteklemesi gerektiğini belirtti.

Tedavi boyutunda da Alkol ve Uyuşturucu Madde Bağımlıları Tedavi ve Araştırma Merkezinin (AMATEM) yataklı destek hizmeti sunduğunu anlatan Çapuk, Yeşilay Danışmanlık Merkezinde (YEDAM) psikolojik terapilerin uygulandığını aktardı. Motivasyonlu görüşmeler, davranış terapisiyle kişi bağımlılıktan kurtulabilir. Ailenin ve kişinin tedaviyi kabul etmesi ile bu süreç daha sağlıklı yürütülecektir. İnsan aslında çevresinin ortalamasıdır. Bağımlılıkta çevre, yaşam tarzı ve arkadaş ortamı çok önemli. Genellikle, sigara, alkol ve madde kullanımı arkadaş çevresinde merakla başlıyor. Bu nedenle kişi arkadaş çevresini iyi seçmelidir.

Bağımlılıktan kurtulmak için kişinin günlük yaşam aktivitelerini de mutlaka çeşitlendirmesi gerektiğini dile getiren Çapuk, fiziksel aktivitelerin, hobilerin, enstrüman eğitiminin, doğa sporlarına yönelmenin kişinin bağımlılıklardan uzak kalması için önemli birer araç olacağını belirtti. Bağımlılığın hem bireyi hem aileyi hem de toplumu etkileyen ciddi bir halk sorunu olduğuna işaret eden Çapuk, böyle durumlarda kişinin tedavi merkezlerine yönlendirilmesi gerektiğini, aile kontrolünün de önemli olduğunu söyledi.

Sigaraya başlama yaşının düştüğüne dikkati çeken Çapuk, "Gençler bu konuda anne ve babasını örnek alıyor. Sigara konusunda öğrencileri bilinçlendirme noktasında müfredata bağımlılıkla mücadele eğitimlerini ekledik. Bu anlamda önemli kazanımlar, dönüşler elde ettik." ifadelerini kullandı. Çapuk, telefon ve internet bağımlılığının da önemli olduğunu dile getirerek, "Ebeveynler küçük yaştaki çocuklarına telefon vererek onları ciddi bir tehlikeye atıyor. İnternet, sosyal medya bağımlılığı küçük çocuklarda radyasyona bağlı beyin hasarlarına, büyüklerde ise gelişmeleri kaçırma korkusuna neden oluyor. Ebeveynler çocuklarını oyun ve aktivitelerle buluşturarak onları internetin zararlı etkilerinden uzak tutabilir. Son yıllarda özellikle gençler arasında elektronik sigara da yaygınlaştı. Elektronik sigarada da nikotin var ve çeşitli kronik hastalıklara, akciğer rahatsızlıklarına yol açtığı bilimsel olarak da tespit edilmiştir. Bu konuda gençlerimizin daha bilinçli olması, sigara gibi elektronik sigaranın da zararlı olduğunu bilmeleri gerekiyor."

Bağımlılıkla mücadele, toplumun tüm bireylerinin katılımını gerektiren bir süreç. Bu mücadele, sadece bireysel çabalarla değil, aynı zamanda toplumsal ve kurumsal düzeyde de yürütülmeli. Özellikle gençler, bağımlılıkla mücadelede önemli bir rol oynayabilir. Gençlerin bilinçlendirilmesi, eğitim ve farkındalık programları ile bağımlılıkla mücadele konusunda desteklenmesi, toplumun geleceği açısındancritical öneme sahip. Ayrıca, ailelerin ve ebeveynlerin de bu konuda bilinçlenmesi ve çocuklarını desteklemesi, bağımlılıkla mücadelede önemli bir faktör. Toplumun tüm bireylerinin işbirliği ve desteği ile bağımlılıkla mücadelede başarıya ulaşılabilir.